Skip to content
Bydd y dudalen hon yn cael ei hailysgrifennu ar gyfer LLYW.CYMRU maes o law. Ond mae'r cynnwys presennol yn dal yn gywir a chyfredol.

Teiars

Dolenni perthnasol

Sut i benderfynu a yw deunydd yn wastraff ai peidio – cyngor i sefydliadau megis busnesau, awdurdodau lleol ac elusennau.

Bob blwyddyn, mae tua 35,000 tunnell o deiars yn cael eu gwastraffu yng Nghymru. Heblaw am deiars beic a theiars mawr peiriannau symud pridd, nid yw safleoedd tirlenwi’n derbyn teiars gwastraff.

Gellir ailddefnyddio teiars drwy eu hail-wadnu ac mae’r traddodiad hwn yn bodoli ers blynyddoedd.  Fodd bynnag, nid yw’r rhan fwyaf o deiars yn addas i’w hail-wadnu.

Mae ailgylchu teiars gwastraff a’u defnyddio yn y ffyrdd canlynol yn boblogaidd:

  • eu malu’n fân a’u rhoi yn y deunydd sy’n cael ei roi ar wyneb ffordd
  • eu malu’n fân a’u rhoi yn y deunydd sy’n cael ei ddefnyddio mewn meysydd chwarae bob tywydd 
  • eu clymu at ei gilydd a’u defnyddio yn y diwydiant adeiladu (e.e. adeiladu waliau cynnal neu amddiffynfeydd llifogydd).

Yn hytrach na chael eu hailgylchu, mae rhai teiars yn cael eu defnyddio i adfer gwastraff. Yn y DU, mae teiars yn cael eu defnyddio fel tanwydd ychwanegol ar gyfer poptai sment neu i gasglu ynni mewn cyfleusterau llosgi mawr. Mae pobl yn ceisio dod o hyd i ffyrdd newydd o ddefnyddio teiars, er enghraifft eu troi yn danwydd hylif fel diesel er enghraifft. Fodd bynnag, nid oes yna ffatrïoedd i wneud hynny yn y DU ar hyn o bryd.

Yn 2010, roedd teiars gwastraff yn cael eu defnyddio yn y ffyrdd canlynol:

  • cafodd ychydig dros 30% eu malu’n friwsion mân
  • cafodd 18% eu defnyddio i adfer ynni
  • ailddefnyddiwyd bron i 20% ohonyn nhw yn y DU neu dramor
  • defnyddiwyd 16% ohonyn nhw i adeiladu safleoedd tirlenwi
  • cafodd 11% ohonyn nhw eu hail-wadnu.

Gan fod rheoli teiars gwastraff yn fusnes costus, mae yna nifer o achosion amlwg wedi digwydd yng Nghymru a Lloegr lle mae teiars gwastraff wedi cael eu defnyddio’n amhriodol. Hefyd, maen nhw’n aml yn cael eu tipio‘n anghyfreithlon. Mae Cyfoeth Naturiol Cymru’n cydweithio â’r heddlu, awdurdodau lleol a rhanddeiliaid eraill i daclo achosion o’r fath.