Skip to content
Bydd y dudalen hon yn cael ei hailysgrifennu ar gyfer LLYW.CYMRU maes o law. Ond mae'r cynnwys presennol yn dal yn gywir a chyfredol.

Cerbydau ar ddiwedd eu hoes

Mae cerbydau sydd wedi cyrraedd diwedd eu hoes yn cael eu hystyried fel gwastraff ac mae angen eu gwaredu mewn ffordd addas.

Bob blwyddyn mae tua 2 miliwn o gerbydau yn cyrraedd diwedd eu hoes. Cerbydau ar Ddiwedd eu Hoes (CDO) yw cerbydau modur sy’n cael eu hystyried fel gwastraff. Mae’r cydrannau a’r deunyddiau sy’n cael eu tynnu o’r cerbydau fel batris, olew injan a metel hefyd yn wastraff ac mae’r cerbydau’n cael eu hystyried yn wastraff peryglus nes iddynt gael eu trin yn llawn.

Heb ei gyflawni yn y ffordd gywir, gall y broses o gasglu, trin, storio a gwaredu cerbydau ar ddiwedd eu hoes beryglu iechyd pobl a’r amgylchedd.  

Nod deddfwriaeth Cerbydau ar Ddiwedd eu Hoes yw lleihau’r perygl hwn a lleihau faint o wastraff sy’n cael ei gynhyrchu wrth sgrapio cerbydau.

Cyfarwyddeb Cerbydau ar Ddiwedd eu Hoes (2000/53/EC)

Nod y Gyfarwyddeb Cerbydau ar Ddiwedd eu Hoes (2000/53/EC) yw lleihau faint o wastraff sy’n cael ei gynhyrchu pan fo cerbydau’n cael eu sgrapio a chynyddu ailddefnydd, ailgylchu ac adferiad cerbydau ar ddiwedd eu hoes, eu cydrannau a’u deunyddiau.  

Mae’r Gyfarwyddeb yn ceisio annog cynhyrchwyr cerbydau i gynllunio a chynhyrchu cerbydau sy’n hawdd i’w hailddefnyddio, eu hadfer a’u hailgylchu. Mae hefyd yn cyfyngu ar ddefnydd o sylweddau peryglus ac yn hyrwyddo’r defnydd o ddeunyddiau wedi’u hailgylchu mewn cerbydau newydd. Mae’r Gyfarwyddeb hefyd yn gosod targedau ar gyfer ailgylchu, adfer ac ailddefnyddio ac yn ei gwneud yn ofynnol i gynhyrchwyr ddefnyddio safonau i gyflawni hyn.  

Ymysg rhai o ymrwymiadau cyffredinol y Gyfarwyddeb Cerbydau ar Ddiwedd eu Hoes mae:

  • annog cynhyrchwyr cerbydau i gynllunio a chynhyrchu cerbydau newydd sy’n hawdd i’w hailddefnyddio a’u hailgylchu
  • cyfyngu ar y defnydd o sylweddau peryglus mewn cerbydau newydd
  • annog y defnydd o ddeunyddiau wedi’u hailgylchu mewn cerbydau newydd
  • perchennog neu ddaliwr cerbyd ar ddiwedd ei oes i dderbyn tystysgrif ddinistrio wrth i’r cerbyd gael ei dderbyn gan ganolfan driniaeth
  • cyfradd ailddefnyddio ac adfer cydrannau cerbydau i fod yn 95% erbyn 1 Ionawr 2015
  • dylai cyfradd ailddefnyddio ac ailgylchu (cyfartaledd pwysau fesul cerbyd y flwyddyn) fod yn 85% erbyn 1 Ionawr 2015.

Yr Adran Busnes, Arloesedd a Sgiliau (BIS) yw prif Adran Llywodraeth y DU sy’n delio â pholisi cerbydau ar ddiwedd eu hoes a’r dulliau o’u gwaredu.

Ewch i: Yr Adran Busnes, Arloesedd a Sgiliau (BIS) (dolen allanol, Saesneg yn unig)

Ewch i: Cyfarwyddeb Cerbydau ar Ddiwedd eu Hoes (dolen allanol, Saesneg yn unig)

Deddfwriaeth

Yn y DU, mae’r gyfarwyddeb yn cael ei rhoi ar waith drwy ddwy set o Reoliadau, sef Rheoliadau Cerbydau ar Ddiwedd eu Hoes 2003 a Rheoliadau Cerbydau ar Ddiwedd eu Hoes (Cyfrifoldeb Cynhyrchwyr) 2005.

Dan Reoliadau 2003 daeth y Tystysgrifau Dinistrio yn ofynnol a gosodwyd  ymrwymiadau ar gynhyrchwyr i: 

  • ddefnyddio codau safonol
  • cyfyngu ar y defnydd o sylweddau peryglus
  • sicrhau ailddefnydd, adfer ac ailgylchu.    
Ewch i: Rheoliadau Cerbydau ar Ddiwedd eu Hoes 2003 (dolen allanol, Saesneg yn unig)

Mae Rheoliadau 2005 yn ei gwneud yn ofynnol i gynhyrchwyr gofrestru cyfrifoldeb dros gerbydau sy’n cael eu gwerthu a gweithredu system gydnabyddedig ar gyfer casglu cerbydau ar ddiwedd eu hoes. Hefyd cyflwynodd y Rheoliadau dargedau ailddefnydd, adfer ac ailgylchu.

Ewch i: Rheoliadau Cerbydau ar Ddiwedd eu Hoes (Cyfrifoldeb Cynhyrchwyr) 2005 (dolen allanol, Saesneg yn unig)

Ceir canllawiau’r Llywodraeth i’r Rheoliadau a’u heffaith posibl arnoch chi ar wefan yr Adran Busnes, Arloesedd a Sgiliau.

Ewch i: Adran yr Amgylchedd, Bwyd a Materion Gwledig (Defra): Cerbydau ar Ddiwedd eu Hoes (dolen allanol, Saesneg yn unig)

Cyngor Directgov i berchnogion cerbydau

Cyngor i berchnogion cerbydau am dreth, MOT ac yswiriant cerbydau.

Ewch i: Directgov – Bod yn berchen ar gerbyd (dolen allanol, Saesneg yn unig)

Asiantaeth Ardystio Cerbydau

Yr Asiantaeth Ardystio Cerbydau sy’n sicrhau cydymffurfiaeth â Rheoliadau  Cerbydau ar Ddiwedd eu Hoes 2003. Mae’r safle hwn yn darparu gwybodaeth i gynhyrchwyr ar sut i gydymffurfio â Rhan III a IV o’r Rheoliadau.  

Ewch i: Asiantaeth Ardystio Cerbydau – CDO (dolen allanol, Saesneg yn unig)

Comisiwn Ewropeaidd

Gwybodaeth gan y Comisiwn Ewropeaidd am Gyfarwyddeb a deddfwriaeth Cerbydau ar Ddiwedd eu Hoes.

Ewch i: Comisiwn Ewropeaidd  - Cerbydau ar Ddiwedd eu Hoes (dolen allanol, Saesneg yn unig)